“Mənəvi zərər”lə bağlı qısa qeydlər…

Mülki Məcəllə “zərər” anlayışını yalnız maddi itki kimi müəyyən etdiyi halda, məhkəmələrin mənəvi zərərə görə kompensasiya təyin etməsi nə dərəcədə əsaslıdır?

“Mənəvi zərər”lə bağlı qısa qeydlər…

Qanunvericilik dəyişmədiyi müddətcə “mənəvi zərər”lə bağlı məhkəmə qərarları qanunvericinin səlahiyyətlərinə müdaxilədir. MM m. 21. 2-də qanunvericinin mövqeyi təfsirə ehtiyac olmayacaq qədər aydındır. Qanunverici zərər deyəndə yalnız “maddi zərər” başa düşür: “ Zərər dedikdə, hüququ pozulmuş şəxsin pozulmuş hüququnu bərpa etmək üçün çəkdiyi və ya çəkməli olduğu xərclər, əmlakından məhrum olması və ya əmlakının zədələnməsi (real zərər), habelə hüququ pozulmasaydı, həmin şəxsin adi mülki dövriyyə şəraitində əldə edəcəyi gəlirlər (əldən çıxmış fayda) başa düşülür .”

Qanunvericilik dəyişmədiyi üçün də məhkəmələr “mənəvi zərər”lə bağlı hər qərarında səlahiyyətlər bölgüsünü bir az daha absurd formada pozmağa davam edir. Məsələn, sonuncu dəfə KM (ARKM, Qərar, 24/04/2020) yaxınların ölümünə və sağlamlıqlarına dəymiş zərərə görə “mənəvi təzminat”ın MM m. 23-ə (şərəf və ləyaqətin alçaldılması) istinad edilərək tələb edilə biləcəyini dedi. Bu qərar bir çox baxımdan yüngül desək, problemlidir.

Müəllif haqqında

Cabir Əliyev

Təsisçi və İdarəedici Partnyor

Firmanın təsisçisi və idarəedici tərəfdaşı olan Cabir Əliyev Azərbaycan Respublikası Vəkillər Kollegiyasının üzvüdür; özəl hüquq və publik hüquq sahəsində 15 illik təcrübəyə malikdir. Tikinti hüququ və FIDIC müqavilələri, mülki məsuliyyət, konstitusiya və inzibati hüquq üzrə ixtisaslaşıb. Həmçinin CEPEJ eksperti kimi BMT, Avropa Şurası və ATƏT ilə məhkəmə islahatı layihələrində iştirak edib. Marmara Universitetində Dövlət hüququ üzrə PhD, İstanbul Universitetində hüquq bakalavrı dərəcələrinə malikdir.